AMED (Nûpel) – Taxa Ben û Senê, ku yekem a ku li derveyî Sûrê hatiye avakirin e, bi mîrasa xwe ya çandî û dîroka xwe ya kûr balê dikişîne ser xwe. Ev tax ne tenê bi avahiyên xwe, lê bi wateya xwe ya kûr û bi çîrokên ku di nava kolanên wê de veşartî ne, perçeyekî giranbuha ya nasnameya Amedê ye.
Wateya Nav û Polîtîkayên Asîmîlasyonê
Li bajarê dîrokî Amedê, her bihostek ax û her kevirê bircan çîrokekê vedibêje. Yek ji van taxên ku bi navê xwe yê taybet û çîroka xwe ya kûr tê naskirin, taxa Ben û Senê ye. Ev taxa ku li ber sîmbolên bajêr; Sûr, Girê Çilsiwaran û Baxçeyên Hewselê ye, îro ne tenê bi dîroka xwe, lê bi berxwedana xwe ya li dijî polîtîkayên asîmîlasyonê jî di rojevê de ye.
Rîwayeta Hosta û Şagirt
Li gorî rîwayetên ku di nav gel de tên gotin, navê taxê ji pêşbaziyeke hunerî tê. Tê gotin ku di dema avakirina bircan de, “Birca Mezin” ji aliyê hostayekî ve, “Birca Ben û Senê” jî ji aliyê şagirtê wî ve hatiye çêkirin. Her çiqas rastiya vê çîrokê ji aliyê zanistî ve nehatibe pesendin jî, ev rîwayet wekî parçeyek ji nasnameya taxê di hafizeya kolektîf de cih girtiye.
Sembola Evîn û Yekbûnê
Ben û Sen ne tenê navê taxekê ye; ew li derdora Girê Çilsiwaran û Baxçeyên Hewselê, bîranîna evînên efsanewî yên wekî Adil û Sûzê, Nazê û Delîl e. Tevî ku avahiya navê “Ben û Sen” (Ez û Tu) ji aliyê zimannasiyê ve nîşaneya demeke nêzîk dide, di eslê xwe de wateya yekbûn û hezkirinê hildigire.
Sembola Evînê: Hewsel û Dicle
“Ev tax sembola hezkirin û şahidê evîna ciwanên dilsoz e. Navê ‘Ben û Sen’ wekî mîrasa dilsoziyê hatiye pênasekirin. Dema mirov ji ser sûrên bajêr ber bi taxê ve dinêre, ew ruhê sewdageriya Girê Çilsiwaran, Pira Farqînê û herikîna dîrokî ya Dîcleyê di nava bêhna axa taxê de hîs dike.”
Penageha Nû: Ji Rojava Heya Şengalê
Di salên dawî de, mîsyona Ben û Senê ya çandî ber bi aliyekî mirovî ve hatiye guhertin. Piştî êrîşên DAIŞê yên li ser Rojava û Sûriyeyê, tax ji bo gelek malbatên ku ji şer reviyane bûye “cihê girtina bi jiyanê”. Taxa ku berê mazuvantiya evîndaran dikir, îro deriyên xwe ji bo mirovên ku li penagehekê digerin vekiriye. Ev rewş nîşan dide ku Ben û Sen hîn jî bi ruhê xwe yê mêvanperwer li ser pêyan e.
Di Navbera Paşeroj û Pêşerojê de: Zarok û Kal
Gava mirov di kolanên taxê de dimeşe, du dîmenên sereke balê dikişînin:
• Ronahiya Çavên Zarokan: Di çavên zarokên ku di nav xirbeyên dîrokî û kolanên teng de dileyîzin, ronahiya pêşerojê bibiriq e. Ew, bi hemû zehmetiyan re, hêviya nû ya taxê ne.
• Bîranînên Kal û Pîran: Di rûyên kûr û bi qermiçok yên kal û pîran de, bîranînên taxê yên berê yek bi yek zindî dibin. Her axînek wan, qala rojên berê, qala asîmîlasyonê û qala guherîna mezin a civakî dike.
Taxa Ben û Senê, tevî hemû hewildanên tunekirin û guhertinê, bi mîrasa xwe ya “Ez û Tu” li ber xwe dide. Ew îro hem mîrateya evîneke kevnar e, hem jî qada têkoşîna jiyanê ya penaberên ku li Amedê li asoyekî nû digerin. Ev tax, wekî dilê Amedê yê ku li dervayî sûran lê dide, nasnameya xwe ya pirçandî diparêze.
