AMED (Nûpel) – “Rojên Pirtûkan ên Erxeniyê” ku ji aliyê Şaredariya Erxeniyê û Egitim Senê ve bi hev re tê organîzekirin, dildarên wêjeyê û nivîskarên hêja yên herêmê tîne cem hev. Nivîskarên baldar ên fuarê Nesrin Erdogmuş û lêkolîner-nivîskar Muslum Uzulmez, di daxuyaniyên xwe yên taybet de ji bo Nûpel TV’yê, atmosfera wêjeyî ya li Erxeniyê, girîngiya dîroka herêmî û xebatên xwe yên dawî nirxandin.
Nivîskarên ku li fuarê bi eleqeyeke mezin a xwendevanan re rûbirû man, destnîşan kirin ku berevajî têgihîştina mekanîk a fuarên li bajarên mezin, li Erxeniyê bi girseyeke samîmî, bi hişmend û bi heyecan re gihîştine hev. Nesrin Erdogmuş di berhemên xwe de bal kişand ser dengê jinê û hêviyê, Muslum Uzulmez jî xebatên xwe yên ku li pey şopa dîroka kokdar a 10 hezar salî ne, bi temaşevanan re parve kir.
Nivîskar Nesrin Erdogmuş: “Li Erxeniyê Atmosfereke Wêjeyî ya Bêhempa Heye”
Nivîskar Nesrin Erdogmuş, di “Rojên Pirtûkan ên Erxeniyê” de ku ji aliyê Şaredariya Erxeniyê û Egîtîm Senê ve hatî organîzekirin, ji Nûpel TV’yê re behsa bandora fuarê, têkiliya xwendevanan û xebatên xwe yên wêjeyî kir.
“Ji Stenbol û Îzmirê Bi Coştir e”
Nivîskar Nesrin Erdogmuş, bi baldarî destnîşan kir ku wê li gelek bajarên mezin ên wekî Amed, Stenbol, Îzmir, Enqere û Edeneyê beşdarî fuarên navneteweyî bûye, lê atmosfera li Erxeniyê dîtî, ew pir bandor kiriye. Erdogmuş diyar kir ku li bajarên mezin fuar hinekî bêtir bi awayekî “mekanîk” derbas dibin, lê li Erxeniyê hevdîtina nivîskar û xwendevanan wekî “nefesgirtinê” ye.
Erdogmuş, civaka Erxeniyê wekî civakeke “pir bi hişmend” pênase kir û got:
“Ev atmosfera ku em tê de ne, enerjiyeke bêhempa dide me. Bi taybetî dîtina xwendekar û ciwanan a li dora maseyên pirtûkan, ji bo nivîskarekî bextewariya herî mezin e.”
Piştevaniya Aborî û Çandî ya Ji Bo Zarokan
Erdogmuş bal kişand ser krîza aborî û girîngiya piştgiriya saziyan. Wê destnîşan kir ku di vê dema dijwar de, Şaredariya Erxeniyê û Egîtîm Sen bi dabeşkirina “Kartên Pirtûkan”, rê li ber zarokan vekirine ku bi daxwaza dilê xwe pirtûkan hilbijêrin.
Erdogmuş derbarê vê mijarê de wiha axivî:
“Zarok tên, bi nivîskaran re sohbet dikin, pirtûkan hildigirin destên xwe û bi azadî hildibijêrin. Ev ne tenê kirîna pirtûkan e, ev ji bo zarokan avakirina cîhaneke nû ye. Ez şaredariyê û sendîkayê ji bo vê hewildana watedar pîroz dikim.”
Ked û Hêviya Di Berhemên Erdogmuş de
Nivîskar di dema hevpeyvînê de derbarê pirtûkên xwe de jî agahiyên girîng parve kirin:
• Umut Gökyüzü ve Cesaret (Hêvî, Ezman û Wêrekî): Erdogmuş diyar kir ku wê ev pirtûk ji bo xwendekarekî xwe yê ku bi nexweşiya penceşêrê (kanser) ketiye nivîsandiye. Wê got ku ew çavkaniya hêvî û wêrekiya xwe ji ezmên û ji keça xwe ya piçûk digire.
• Ve Bulutlar Ağladı (Û Ewr Giriyan): Di vê pirtûka helbestan de, Erdogmuş dengê jinên Mezopotamyayê bilind dike. Wê diyar kir ku di nav rûpelên vê pirtûkê de, wê çile, êş û berxwedana jinên li ser vê axê bi zimanê helbestê hûnandiye.
• Yüreğimin Fısıltısı (Pistepista Dilê Min): Ev berhema ku ji ceribandin û bîranînan pêk tê, wekî “dengê hundurîn ê nivîskar” ku bi xwendevanan re digihîje hev hat nirxandin.
Peyama Cejna Ziman
Nivîskar Nesrin Erdogmuş, ku hevdîtina bi xwendevanan re wekî “hesta herî xweş a cîhanê” bi nav dike, di dawiya axaftina xwe de bi bîr xist ku ziman nasnameya gelekî ye. Bi vê boneyê, Erdoğmuş 15’ê Gulanê Cejna Zimanê Kurdî li hemû kedkarên ziman û gelê Kurd pîroz kir.
Muslum Uzulmez: “Dîroka 10 Hezar Salî ya Hîlarê û Rêhevaltiya Matematîk û Felsefeyê”
Nivîskar Muslum Uzulmez, di derbarê xebatên xwe yên wêjeyî, dîroka herêmî û pirtûka xwe ya nû de ji Nupel TV re daxuyaniyên girîng dan. Uzulmez destnîşan kir ku bingeha pirtûkên wî li ser hawirdor, pîşe û dîroka herêmî ava bûye.
Ji Qota Berçem (Çayönü) heta Erxeniyê Rêwîtiyek 800 Rûpelî
Nivîskar Uzulmez da zanîn ku wî di salên 1990’an de dest bi nivîsandinê kiriye û xebata xwe ya bi navê “Ji Qota Berçem heta Erxeniyê Meşa Dirêj” wekî berhemeke 800 rûpelî amade kiriye. Uzulmez diyar kir ku di vê pirtûkê de dîroka herêmî ya Hîlar û Qita Berçem kiriye mijar û ev serboriya dîrokî heta roja me ya îro aniye.
Uzulmez, derbarê pirtûkên xwe yên din de jî ev agahî parve kirin:
Pirtûka “Rûpela Veşartî ya Erxeniyê: Ermenî” ji aliyê weşanxaneya ÎBV ve hatiye çapkirin.
Pirtûka bi navê “Di Çavkaniyên Nivîskî de Çêrmûg” ji Weşanên Nûbiharê derketiye.
Her wiha 4-5 pirtûkên wî yên helbestan û xebatên li ser qadên siyasî û felsefî hene.
“Matematîk Rêberiya Felsefeyê Dike”
Uzulmez bal kişand ser xebata xwe ya bi navê “Rêhevaltiya Felsefe û Matematîkê” û got: “Di vê pirtûkê de felsefe wekî raman, matematîk jî wekî çareserî hat pênasekirin. Matematîk rê nîşandana felsefeyê dike.” Nivîskar anî ziman ku wî di vê berhemê de felsefevanên matematîknas ên ji serdema Yewnana Kevnare heta îro, bi şêweyekî hêsan û fêmbar nivîsandine.
Uzulmez derbarê destpêkirina vê pirtûkê de diyar kir ku piştî xwendina berhema felsefevanê Fransî Jacqueline Russ, fikra nivîsandina vê pirtûkê li cem wî çêbûye û birayê wî Ali Haydar jî di vê pêvajoyê de piştgiriyeke mezin daye wî.
Navê Orjînal: Qota Berçem
Uzulmez derbarê dîroka Hîlar û Çayönü ya 10 hezar salî de rexneyek li ser guhertina navan kir. Uzulmez destnîşan kir ku wî di pirtûka xwe de navên orjînal parastine û got:
“Yên ku ji derve tên, navê vê derê yê orjînal ku ‘Qota Berçem’ e, wekî ‘Çay Önü’ bi tirkî qeyd dikin. Min di xebata xwe de cihên dîrokî û şikeftên gundê Hîlarê bi navên wan ên resen parastine.”
Nivîskar Muslum Uzulmez mez, bi van xebatên xwe hewl dide ku ronahiyê bixe ser dîroka winda ya herêmê û têkiliya zanist û ramanê ji xwendevanan re şirove bike.
