🔴NÛPEL – Piştî hilweşîna rejîma Baasê ya 61 salî di 8ê Kanûna 2024an de, li herêmê hevsengiyên nû ava dibin. Serokdewletê Ukraynayê Volodimir Zelenski di 5ê Nîsanê de seredaneke dîrokî pêk anî Şamê û di encamê de di navbera Tirkiye, Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê û Ukraynayê de “Mekanîzmaya Sêalî” hate avakirin.
Ev geşedan, wekî nîşaneya dûrketina Şamê ji Rûsyayê û nêzîkbûna wê ya bi eniya Ukrayna-Tirkiyeyê re tê nirxandin.
Çima Pêdivî bi vê Mekanîzmayê Hebu?
Sedema sereke ya vê hevkariya nû, guherîna desthilatdariyê li Sûriyeyê û hewcedariya Şamê ya ji bo avakirina artêş û saziyên ewlehiyê yên nû ye. Her wiha:
Dûrtirbûna ji Rûsyayê: Sûriye ku salên dûr û dirêj hevalbendê herî mezin ê Rûsyayê bû, niha bi Ukraynaya ku bi Rûsyayê re di şer de ye, têkiliyên xwe kûr dike.
Ewlehiya Xurekê: Ji ber şerê li Ukraynayê û krîza li Sûriyeyê, dabînkirina xurek û gihandina wê ya bi ewle bûye mijarek sereke.
Parastina Rêyên Bazirganiyê: Ewlehiya deryayî û rêyên lojîstîk ên di navbera van her sê welatan de pêdiviyek lezgîn e.
Erk û Armancên Mekanîzmayê
Wezîrê Karên Derve yê Ukraynayê Andriy Sibiha û Wezîrê Karên Derve yê Tirkiyeyê Hakan Fidan, li Şamê bi hevtayê xwe yê Sûriyeyî Esed Hesen Şeybanî re civiyan. Li gorî daxuyaniyan, erkên sereke yên vê mekanîzmayê ev in:
Hevkariya Ewlehiyê: Avakirina kapasîteya parastinê ya Sûriyeyê û parastina sînoran.
Lojîstîk û Bazirganî: Ewlehiya veguhastina deryayî û geşkirina rêyên bazirganiyê yên di navbera her sê welatan de.
Hêza Leşkerî: Tirkiye û Ukrayna ku di qada pîşesaziya parastinê de hevkarên stratejîk in, dê tecrubeyên xwe ji bo nûjenkirina artêşa Sûriyeyê bikar bînin.
Ewlehiya Herêmî: Ukrayna bi vê gavê dixwaze li Rojhilata Navîn bandora xwe zêde bike, bi taybetî di warê pergalên parastina hewayî de.
Civîneke bê Daxuyaniya Hevbeş lê bi Peyamên Hêvîdar
Her çend piştî civînê daxuyaniyeke fermî ya nivîskî nehatibe belavkirin jî, Wezîr Sibiha diyar kir ku ev format “veguhastineke dîrokî” ye. Serokdewlet Zelenski jî bal kişand ser avakirina “derfetên nû” û got ku ew ji bo ewlehiya welatên xwe hewildanên xwe dikin yek.
Ev hevkariya sêalî nîşan dide ku Sûriye di serdema nû de dixwaze bi piştgiriya Enqere û Kîevê di qada navneteweyî de cihekî nû bigire.
/Çavkanî ÎlkeTV/
