1. Ontolojiya Agir: Ji Tarîtiyê Ber bi Heqîqetê Ve
🔴Newroz ji bo me ne tenê destpêka demsalekê ye; ew mîlada hebûnê ye. Di gerdûna ramanê de, her agirê ku di 21’ê Adarê de tê vêxistin, redkirina tarîtiya ku li ser mejî û ruhê gelê me hatiye ferzkirin e. Agirê Kawayê Hesinkar, ne tenê li dijî kesekî bi navê Dehak bû; ew serhildanek li dijî zihniyeta dagirker bû ku jiyana ciwanan û xewnên gelan talan dikir.
Îro ev agir, diyalektîka ronahiyê ye. Ew nîşan dide ku “Hebûn” bi “Têkoşînê” gengaz e. Heta ku çirûskek agir hebe, tarîtî nikare bibe serdest. Ev felsefeya me ya herî kûr e: Agir heqîqet e, û heqîqet azadî ye.
2. Sîstema Parastina Cewherî: Govend wekî Rêxistin
Heger em ji perspektîfa sosyolojîk li Newrozê binêrin, em ê bibînin ku ev roj saziya herî mezin a Parastina Cewherî ya Kurdan e.
Govend: Ew ne tenê reqsek folklorîk e; nexşeya rêxistinbûna me ye. Mil bi mil bûn, bi heman rîtmê gav avêtin û di heman çemberê de bûn yek, modela jiyana me ya nû ye.
Zimanê Hevbeş: Newroz sînorên ku bi destê kolonyalîstan hatine xêzkirin, di dilê gel de radike. Amed, Qamişlo, Mahabad û Silêmanî di wê şevê de dibin yek bajar, yek ruh û yek îrade. Ev nîşana wê ye ku tu sînor nikare “Hafizeya Kolektîf” parçe bike.
3. Paradîgmaya Modernîteya Demokratîk: Mizgîniya Sedsala 21’an
Di sedsala nû de, Newroz ji qalikê neteweperestiyeke teng derketiye û bûye pira Neteweya Demokratîk. Li gorî perspektîfa Rêber Abdullah Öcalan, agirê Newrozê êdî banga azadiyê ye ji bo hemû gelên Rojhilata Navîn.
Ev agir, li dijî dewlet-neteweya zordar, modela Konfederalîzma Demokratîk pêşkêş dike.
Newroz, şoreşa jinê ye. Rûmeta ku jinan di pêşengiya vî agirî de bi dest xistiye, bingeha civaka azad û wekhev e. Newroza 2026’an, êdî ne tenê rojeke berxwedanê, lê rojeva Avakirinê ye.
4. Ji Meşaleya Mazlum Heta Îradeya Milyonan
Her sê darikên kîbritê yên ku Mazlum Doğan di Zindana Amedê de vêxistin, îro li qadan bûne meşaleyên milyonan. Di wê kêliya ku mirin wekî teslîmiyet hatibû ferzkirin de, Mazlum mirin veguherand jiyaneke nû. Ev mîrateya pîroz, Newrozê dike navê rûmetê. Meşaleya wî îro di destê ciwanan de ye, di dengê dayikan de ye û di pênûsa nivîskaran de ye.
Peymana Me ya Azadiyê
Newroz, çîrokeke ku ji kûrahiya dîrokê tê û ber bi paşerojeke azad ve diherike. Ev ne tenê pîrozkirina biharê ye; ew soza me ya bi dîrokê re ye. Heta ku li ser vê axê zulmek hebe, wê Kawayekî Hesinkar hebe. Heta ku tarîtiyek hebe, wê Mazlumek hebe.
Îro, dema ku em li dora agirê Newrozê govendê digirin, em dibêjin:
“Em hene, em ê hebin û em ê azad bijîn!”
/Xembar Farqîn/
