🔴NAVENDA NÛÇEYAN (Nûpel)– Li Îranê di dema ku şer û pevçûn dikevin meha xwe ya duyemîn de, bandora wêraner a şer ne tenê li eniyên pêş, di nava korîdorên nexweşxaneyan û di bedena nexweşan de jî tê hîskirin. Nexweşên penceşêrê (kanser), di navbera qeyrana tenduristiyê û şer de rû bi rûyê “têkoşîneke dualî” mane.
Li gorî nûçeya Jinhayê, çîroka sê jinên bi navê Sima N., Khatun B. û Shlir Y. ku li nexweşxaneyekê li eyaletên Kurdistana Îranê di heman odeyê de dimînin, karesata pergala tenduristiyê ya welat radixe ber çavan.
Dermankirinên ku nîvco mane
Sima N.: Nexweşiya wê ya penceşêra rahimê (zarokdan) careke din serî hildaye û li rûviyan belav bûye. Ji ber şert û mercên şer, pêvajoya kemoterapiyê ya Sima bi derengî dikeve û ev yek rîska metastazê zêdetir dike.
Khatun B.: Bi penceşêra rûvî re têkoşînê dide. Ji ber nebûna dermanên piştgiriyê û xetên dermankirinê yên birîndar, pergala wê ya parastinê qels ketiye û li hemberî enfeksiyonan bêparastin maye.
Shlir Y. bû qurbana “bêdermanî” û şer
Nexweşa sêyemîn a di odeyê de, Shlir Y., êdî ne sax e. Shlir a ku ji gundekî dûr hewl dida xwe bigihîne nexweşxaneyê, ji ber astengiyên şer nekarî dermankirina xwe bidomîne. Shlir ne bi fîşek an bombeyekê, lê ji ber qutbûna xizmetên tenduristiyê û nebûna dermanên kemoterapiyê jiyana xwe ji dest da.
“Aboriya Mirinê” û Bazara Reş
Pispor balê dikşînin ser “qeyrana biyomedîkal” û diyar dikin ku di penceşêrê de domdarî esasekî jiyanî ye. Lê belê:
Zincîra Dabînkirinê: Ji ber girtina rêyan, pirsgirêkên li Tengava Hurmuzê û dorpêçan, dermanên biyolojîk nagihîjin nexweşan.
Bazara Reş: Nexweş neçar dimînin ku dermanên jiyanî bi bihayên pir giran ji bazara reş peyda bikin.
Hilbijartina Zor: Malbat di navbera kirîna derman û dabînkirina debara malê de diçin û tên. Ev rewş wekî “aboriya mirinê” tê pênasekirin.
Wêraniya Psîkolojîk
Sima û Khatun, piştî mirina hevala xwe ya odeyê Shlir, bi tirsa “Gelo dor a kê ye?” dijîn. Şer ne tenê dermanan dibirre, lê bi stresa domdar pergala parastina nexweşan jî hildiweşîne. Tevî ku rayedarên fermî dibêjin xizmet berdewam dikin, daneyên ji qadê nîşan didin ku pergala tenduristiyê li ber hilweşînê ye.
Li Îranê nexweşên penceşêrê ne tenê bi şaneyên nexweş re, lê bi sîstema ku her roj hinekî din hildiweşe re di nava şerekî dijwar de ne. Her kêliya ku bi derengî dikeve, wan gaveke din nêzî mirinê dike.
/Çavkanî: ÎlkeTV/
