🔴AMED Nûpel) – Deşta Amedê ku di hilberîna çandiniyê de xwedî cihekî stratejîk e, îsal ji ber barîna barana ji asayî zêdetir bi rîskên mezin re rû bi rû maye. Cotyarên li deşta Qetînê ya navçeya Karazê Mermerê hişyariyê didin ku eger baran bi vî rengî bidome, wê di berhemên îsal de kêmbûneke berçav pêk bê.
Ax ji Avê Têr Bûye: Rîskên Teknîkî û Fizîkî
Li herêma Amedê barîna baranê ya îsal ji salên borî zêdetir bû. Pispor û cotyarên herêmê balê dikşînin ser wê yekê ku ax êdî kapasîteya xwe ya kişandina avê tije kiriye. Ev rewş, bi taybetî li ser xeta Mermer û navçeya Karazê, bûye sedema fikarên kûr. Ji ber ku ax ji avê têr bûye, av li ser rûyê zeviyan wekî golan kom dibe û ev jî rê li ber nexweşiyên nebatan vedike.
Zirarên Barana Zêde li Ser Çandiniyê
Li gorî daxuyaniyên cotyaran û lêkolînên teknîkî, bandorên neyînî yên barana zêde wiha hatin rêzkirin:
• Rizîna Kokan: Li zeviyên nizm, av wekî golan kom dibe. Ev yek dihêle ku kokên nebatan bêoksîjen bimînin û di demeke kurt de dest bi rizînê bikin.
• Erozyon û Wendabûna Mineralan: Baranên gur tebeqeya jorîn a axê ya herî bi berhem dişo. Di heman demê de, vîtamîn û maddeyên xurek ên di nav axê de ber bi kûrahiyê ve diçin û nebat nikarin xwe bigihînin wan.
• Kêmbûna Kalîteyê: Berhemên mîna genim û ceh ku nêzîkî dema dirûnê ne, ji ber baranê li erdê dirijin an jî di hundirê serselikan de şîn dibin (fîlîz didin). Ev rewş kalîte û nirxa berhemê dadixe asta herî jêr.
• Bêbandorbûna Dermanan: Barana ku piştî dermanşitina zeviyan dibare, dermanan dişo û têkoşîna li dijî kêzik û nexweşiyan bêencam dihêle.
Rewşa Zeviyên Nîsk û Genim
Cotyarên deşta Qetînê û Mermerê diyar dikin ku herî zêde zeviyên nîskê zirar dîtine. Di heman demê de, eraziyên “mexerî” yên ku avê zêde digirin, rîskeke mezin li ser hilberîna genim û ceh ava dikin.
